Omuz Rehabilitasyonu

Omuz Rehabilitasyonu

Omuz ekleminde rotator manşet ismi verilen dört adale ve tendonlarından oluşan adale grubu yer alır. Bu adale grubu omuz ekleminin stabilitesini sağlar ve kolun rotasyonel hareketlerini yaptırır.

Omuz Kas Yırtıklarının Nedenleri Nelerdir?

Omuz eklemi bedenin en faal eklemlerinden biri olması sebebiyle travmalara açıktır. Rotator manşet yırtıkları genellikle kırk yaş üstü kişilerde görülür. Daha çok tendonlardaki sıkışma, yıpranma ve  kronik tekrarlayıcı travmalar zemininde oluşmakla beraber, akut travma veya spor yaralanmalarına bağlı olarak genç fertlerde de görülebilir.

Rotator manşet yırtıkları için bazı risk grupları vardır. Devamlı yineleyen omuz hareketleri gerektiren golf, tenis, kürek  gibi sporları yapan fertler ile kolun özellikle baş ve  omuz hizası üzerinde bir seviyede çalışmasını gerektiren boyacı, tavan emekçiliği gibi işlerde çalışan şahıslar risk altındadır.

Omuz Kas Yırtıklarının Belirtileri Nelerdir?

Omuz ağrısı, hareket kısıtlılığı ve gece ağrılarına bağlı olan oluşan uyku bozuklukları omuz adale yaralanmalarının en sık görülen bulgularıdır. Omuz ağrısı özellikle gece etkilenen omuz üzerine uyumakla çoğalır. Ağrı omuzla dirsek arasındadır. Kolun kullanımını gerektiren saç taramak, başı yıkamak, giyinmek gibi günlük yaşam etkinlikleri ağrılıdır ve güçlükle yapılır.

Omuz Kas Yırtıkları Nasıl Teşhis Edilir?

Rotator manşet yırtıkları tanısında  ultrasonografi gibi usullerden faydalanılabilmekle  beraber, günümüzde en sık kullanılan tanı usulü MRI görüntülemedir. MRI ile yırtığın yeri, derecesi, etkilenen kas/tendon sayısı, omuz eklemindeki hasar seviyesi tespit edilebilir.

Omuz Kas Yırtıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Omuz Rehabilitasyonu planlanırken  hastanın şikâyetlerinin başlangıç süresi, şiddeti, hastanın yaşı, işi, yaşam stili ve hastanın temennileri gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.

Konservatif rehabilitasyonda amaç, ağrının giderilmesi, omuz hareket açıklığının sağlanması, omuz adalelerinin kuvvetlendirilmesidir. Erken dönemde aralıklı soğuk uygulama ve birlikte ağrı kesici ve iltihap giderici ilaç tedavileri uygulanabilir.

Ağrının şiddetli ve hareket kısıtlılığının belirgin  olduğu durumlarda  eklem içi enjeksiyonlar yapılabilir. Bu dönemde ağrıyı çoğaltmayacak biçimde egzersizlere başlanması uygun olur.

Omuz adale yırtıklarının rehabilitasyonunda fizik tedavi yöntemlerinden de faydalanılır. Bu amaçla, soğuk uygulama, ultrason, ağrı kesici ve adale güçlendirici akım rehabilitasyonları, kuru iğneleme, bantlama ve Hilterapi( yüksek yoğunluklu lazer)  gibi yöntemleri  kapsayan bir fizik tedavi programı uygulanabilir.

Omuz bölgesi adalelerinin güçlendirilmesi için uygun egzersiz programlarına başlanır ve devam edilir. Rotator manşet grubunun gücünün arttırılması ve omuz çevresi diğer kaslar arası dengenin sağlanması çok önemlidir.

Konservatif rehabilitasyonlardan fayda görmeyenler ve tam kat adale yırtığı olanlar için cerrahi tamir gündeme gelebilir. Cerrahi tedavi artroskopik usulle veya açık olarak yapılabilir. Cerrahi sonrasında eklem hareket açıklığının geri kazanılması ve bölgedeki adalelerin güçlendirilmesi için egzersiz rehabilitasyonuna devam edilmesi gereklidir.

Omuz Kas Yırtıkları Tedavisinden Sonrasındaki İyileşme Nasıldır?

Omuz kas yırtıklarının cerrahi tedavisinden sonra ilk birkaç gün dışında ciddi bir ağrı beklenmez. Yapılan operasyonun tipine göre 3-6 hafta müddetle bir kol askısı kullanılır. Bu zaman içinde önce destekli ve pasif, sonra aktif omuz hareketlerine başlanır. Çoğunlukla bir rehabilitasyon programı gereklidir.  Omuzun son halini alması 6 ay kadar sürebilir.

Cerahi Tedavi Sonrası Rehabilitasyon

Rotator manşet cerrahisi sonrası rehabilitasyon yavaş bir süreçtir. Terapi periyodu 2-3 ay sürmekte tam düzelme ise 6 ayı bulmaktadır. Omuzda erken dönemde aşamalı olarak hareketi sağlamak ve arttırmak önemlidir. Fakat iyileşmekte olan dokuları koruma açısından dengeli bir rehabilitasyon programı uygulamak gerekmektedir. 

Cerrahi sonrası yaklaşık 4 haftalık bir süre içinde ameliyatlı omzunuzu korumak için omuz-gövde askısı takılır. Cerrahi sonrası erken dönemde ağrı ve şişliği azaltmak için soğuk uygulama ve elektrik stimulasyon kullanılabilir.

Artroskopik yani kapalı olarak uygulanan cerrahi prosedürlerden sonraki rehabilitasyon hızlı ilerler. Öncelikle hareket açıklığına yönelik egzersizler ile başlanılıp sonrasında germe - güçlendirme egzersizleri ile devam edilmektedir. Çok kısa zamanda çok fazla egzersiz yapmama konusunda dikkatli olmanız gerekmektedir. Bunun için egzersizleri gün içine yaymanız uygun olacaktır.
Omuzun ön kısmındaki kasların kesildiği açık cerrahiler sonrası rehabilitasyon ise daha yavaş seyretmektedir. Pasif egzersizler ile başlanılır ve bu pasif egzersizler sırasında omzunuz hareket ettirilir fakat kaslarınız aktif olarak kasılmasına müsaade edilmez. Fizyoterapistiniz omzunuzu kibarca hareket ettirir ve kolunuzu hafifçe gerer. Ayrıca fizyoterapistiniz size bu pasif hareketleri evde nasıl yapacağınız konusunda bilgi verecektir.

Aktif terapi dönemi 3-4. Haftada başlar. Bütün hareket aralığında hastaların kendi kas gücünü kullanmaya başladıkları dönemdir. Hafif izometrik güçlendirici egzersizler ile başlanılıp 6.haftada daha aktif güçlendirici egzersizlerle devam edilmektedir. Egzersizler; rotator manşet ve omuz çevresi kaslarının kuvvetini arttırmaya odaklanırken varsa eklem hareketlerindeki kısıtlılığı açmak için germe egzersizlerine de başlanılabilmektedir.

Ayrıca egzersizleri günlük yaşantınıza adapte etmek ve omzunuzun tekrar sakatlanmaması için iş yaşamınızda veya spor aktiviteleriniz esnasında yapabileceğiniz egzersizler de fizyoterapistiniz tarafından size gösterilecektir. İşiniz sırasında omzunuzu konforlu bir şekilde kullanabilmeniz için önerilerde de bulunulmaktadır. Herhangi bir problem yaşamamanız için ilerideki dönem için de hareketlerinizle ilgili bilgiler size aktarılacaktır.